Intel 4004
From Helionica
|
|
Intel 4004 - 4-bitowy mikroprocesor produkowany przez firmę Intel, pierwszy na świecie jednoukładowy procesor komputerowy, a także pierwszy procesor który był dostępny komercyjnie; premiera miała miejsce 15 listopada 1971 r.
Pierwsze 4004 miały ceramiczną obudowę DIP16, był to pierwszy procesor komputerowy wyprodukowany przez firmę Intel która do tej pory produkowała pamięć półprzewodnikową.
4004 powstał na zamówienie japońskiej firmy Busicom do zastosowania w jej kalkulatorach; razem z 4004 powstało także wiele dodatkowych chipów przeznaczonych do obsługi tego procesora, na przykład do obsługi pamięci ROM. Zbudowany był 2300 tranzystorów, rok później powstał jego następca 8-bitowy 8008 (3300 tranzystorów).
Spis treści |
Dane techniczne
- Maksymalna prędkość taktowania - 740 kHz.
- Osobna pamięć dla programu i danych (tzw. "architektura harwardzka").
- 46 instrukcji.
- 16 czterobitowych rejestrów.
- 3-poziomowy stos.
W przeciwieństwie jednak do większości procesorów bazowanych na architekturze hardardzkiej które mają osobne magistrale 4004 używał tylko jednej, multipleksowanej szyny na transfer wszystkich danych: Główny projektant procesora Masatoshi Shima planował użycie obudowy z 40 wyprowadzeniami, jednak Intel, który do tej pory produkował tylko pamięci komputerowe, nie był w stanie wyprodukować chipów innych niż DIP16 i DIP18 (z szesnastoma lub osiemnastoma wyprowadzeniami). Problem rozwiązał inny z projektantów 4004 Marcian Hoff który zaprojektował specjalny układ multipleksujący używający zaledwie 4 wyprowadzeń.
Inne układy scalone rodziny 4004
- 4001 – 256-bajtowy ROM z 4-bitowym portem I/O.
- 4002 – 40-bajtowy RAM (80 słów o wielkości 4 bitów) z jednym czterobitowym portem I/O.
- 4003 – 10-bitowy port szeregowy do obsługi urządzeń zewnętrznych (klawiatura, drukarka, wyświetlacz itd.)
- 4008 – 8-bitowy przerzutnik typu "latch" służący do obsługi standardowych chipów pamięci.
- 4009 – specjalny konwerter I/O służący do obsługi standardowych układów scalonych z pamięcią
- NB: 4001 nie mógł być używany wspólnie z układami 4008 i 4009
Kolekcjonerstwo
4004 jest jednym z najbardziej poszukiwanych przez kolekcjonerów chipem komputerowym na świecie. Najdroższa odmiana 4004 to chipy o kolorze złoto-białym z widocznymi tzw. "szarymi śladami" na białej części procesora. W 2004 roku takie egzemplarze były sprzedawane po $400 na eBay. Nieco mniej wartościowe są złoto-białe chipy bez szarych śladów ($200 - $300). Procesory bez zaznaczonej daty produkcji, najwcześniejsze wersje, są warte nieco więcej.
Zewnętrzne linki
- Historia powstania 4004
- Wywiad z Masatoshi Shima o procesie powstawania 4004
- Muzeum procesorów
- Strona kolekcjonerów starych systemów komputerowych
| Lista mikroprocesorów produkowanych przez firmę Intel |
|
(4-bitowe):
4004 |
4040
|
Artykuł zawiera udostępnione na licencji GNU FDL treści pochodzące w pierwotnej wersji z artykułu Intel 4004 w polskiej Wikipedii. Lista autorów.
