Cybernetyka

From Helionica

Cybernetyka (gr. kybernetes "sternik; zarządca" od kybernán "sterować; kontrolować") – nauka o systemach sterowania oraz związanym z tym przetwarzaniu i przekazywaniu informacji (komunikacja).

Chris Lucas: "Cybernetics is the science of effective organization, of control and communication in animals and machines." (Cybernetyka jest nauką o efektywnej organizacji, mechanizmach kontroli i komunikacji u zwierząt i maszyn)

Uważa się, że w obecnym znaczeniu jako pierwszy terminu tego użył André Marie Ampère w Eseju o filozofii nauki, albo analitycznym przedstawieniu naturalnego podziału wiedzy ludzkiej, choć jeszcze starożytni Grecy rozszerzyli znaczenie poza sterowanie statkiem. W języku polskim po raz pierwszy u filozofa Bronisława F. Trentowskiego w pracy Stosunek filozofii do cybernetyki, czyli sztuki rządzenia narodem z 1843 roku.

Cybernetyka analizuje (odnajduje) analogie (homologie) między zasadami działania organizmów żywych, układów społecznych (społeczności) i maszyn (holizm), odkrywa ogólne prawa wspólne dla różnych nauk i umożliwia przenoszenie tych praw z jednej dziedziny na drugą; jest więc nauką interdyscyplinarną, znajdującą wiele zastosowań praktycznych. Uznaje się ją często za jeden z nurtów w tzw. badaniach systemowych.

Za twórcę cybernetyki jako samodzielnej dyscypliny naukowej uważa się amerykańskiego matematyka Norberta Wienera. Jego praca Cybernetics or Control and Communication in the Animal and the Machine, wydana w 1948 roku jest klasycznym dziełem w tej dziedzinie. Wiener dowiedział się o tym, że termin został wcześniej zaadaptowany przez Ampera dopiero po wydaniu pracy.

Cybernetykę można podzielić na dwie gałęzie:

  • Cybernetykę teoretyczną, która bada ogólne zasady działania systemów bez odwoływania się do konkretnych obiektów fizycznych. Powstała na pograniczu biologii i matematyki, czerpiąc z wielu odrębnych dziedzin jak:
    • logika matematyczna
    • teoria sterowania, teoria regulacji
    • teoria systemów
    • teoria informacji, informatyka
    • teoria gier
    • teoria decyzji
    • teoria automatów abstrakcyjnych
    • teoria sieci neuronowych
  • Cybernetykę stosowaną, która zajmuje się praktycznymi zastosowaniami ogólnych praw cybernetyki teoretycznej. Jej najważniejsze działy to:
    • cybernetyka techniczna – automatyczne sterowanie maszynami, procesami technologicznymi
    • cybernetyka ekonomiczna – automatyzacja i optymalizacja diagnostyki, planowania i zarządzania
    • biocybernetyka – wykorzystanie praw cybernetyki w biologii i medycynie

Od 1962 roku istnieje Polskie Towarzystwo Cybernetyczne - [1]

[edytuj]

Zewnętrzne linki

Artykuł zawiera udostępnione na licencji GNU FDL treści pochodzące w pierwotnej wersji z artykułu Cybernetyka w polskiej Wikipedii. Lista autorów.

Źródło: "http://helionica.pl/index.php/Cybernetyka"

Bestsellery informatyki